Priesterlijke gewaden

De Priester die zich gereed maakt om de H. Mis te lezen, kleedt zich volgens de voorschriften van de Eredienst.
Evenals een grootwaardigheidsbekleder aan het Hof, die tot zijn Koning gaat, kleedt hij zich, volgens de strengste etiketten.
Of de priesterlijke gewaden nu rijk of eenvoudig zijn, steeds moeten ze waardig zijn.
En alle onderdelen van het gewaad zijn steeds dezelfde volgens liturgisch voorschrift.
Als bij alle voorwerpen, die betrekking hebben op de H. Mis, moet men een onderscheid maken tussen wat werkelijk onmisbaar is,
en de bijkomende versierselen, die er aan toegevoegd kunnen worden.
Niemand heeft zoveel reden om zich feestelijk te kleden als de Priester, die de H. Mis gaat lezen.
En de priesterlijke gewaden zijn meestal ook inderdaad vervaardigd uit de prachtigste stoffen, zoals damast van zijde en goud,
versierd met borduurwerk en edelstenen.
Kant van buitengewone schoonheid wordt vervaardigd door liefdevolle handen, die in de stilte der kloosters er aan arbeiden,
om er den Priester van GOD mee te kunnen kleden.

Maar nu moeten we de onderdelen van de kleding leren kennen.
Deze wordt gedragen over de gewone kleren heen.
De Priester en de monnik trekken deze dus niet eerst uit.
Maar gedurende de H. Mis zijn de Priester en die monnik bekleed met een waardigheid, die uitgaat boven wat zij reeds zijn,
en daarom brengen zij over hun kleding de gewaden aan, die deze waardigheid uitbeelden.

Onder de priesterlijke gewaden vinden we de gewone kleding, zoals we in de Priester de gewone mens onderscheiden
de nederige dienaar Gods.
En deze mens is zo verdiept in de Goddelijke dienst, waarvoor hij zich gereed maakt, dat hij onder het kleden ingetogen is en bidt.
Bij elk kledingstuk, dat hij aandoet, zegt hij een bepaald gebed; en hij kleedt zich langzaam, met godsvrucht.
"Heer, geef mijn handen het vermogen elke vlek af te wassen, opdat ik U zonder smet dienen kan."
"Maak mijn hart zuiver, Heer."
"Omgord mij met de cingel van zuiverheid en geloof"
"Maak dat ik verdien de manipel te dragen van tranen en van smart, om later vol vreugde het Hemels loon te ontvangen."
"Geef mij, 0 Heer, de stola der onsterfelijkheid."

De gewaden, waarin de priester zich kleed, om de heilige Mis op te dragen, doen ons denken aan de kledingstukken,
die in de oude tijden algemeen door iedereen gedragen werden.
Doordat de mensen hun kleding volgens de mode wijzigden en de priestergewaden daarentegen in hoofdzaak onveranderd bleven, verschillen deze steeds meer van de gewone kleding en werden ze kenmerkend voor de priester.
Door de eerbiedwaardigheid van hun gebruik, kregen ze bovendien geleidelijk een symbolische betekenis, alsof ze een wapenrusting vormden.
De priester stelt daarbij voor: de soldaat van Christus, die zich wapent: en hij begeeft zich in de strijd, om het kwade door het goede te overwinnen, en in de wereld het Rijk van Christus te doen zegevieren.

Tot de priesterkleding behoren:
linnengoed en bovengewaden.

Het linnengoed bestaat uit:

bluebarsmal
De Amict
 
DE AMICT:
 
dit is een witte linnen doek, die oudtijds over het hoofd gedragen werd, maar die nu alleen hals en schouders bedekt.
Het woord " Amikt " komt uit het Latijn en betekend "bedekking"; het is als een kap.
Er wordt de symbolische betekenis aan gehecht van "helm des heils", dus die van ijzeren helmen,
waarmee de vroegere strijders hun hoofd beschermden
bluebarsmal
Albe
DE ALBE:

dit is een lang wit linnen kleed, dat het lichaam van hals tot voeten bedekt, met lange mouwen tot over de pols.
Dit is bij uitstek het priestergewaad;
geheel van wit linnen betekent het de onschuld, die de ziel van den christen versiert door de verdiensten van Christus.
bluebarsmal
Singel 2   Cingel 
 
 DE CINGEL:
 
 


dit is een lang wit koord,
waarmee het wijde gewaad om het middel wordt vastgehouden.
Dit is het symbool der kuisheid.
bluebarsmal

.De kledingstukken die niet van linnen zijn, horen bijeen en worden allen van dezelfde stof en kleur vervaardigd:

bluebarsmal
Manipel
 
MANIPEL:

een smalle band aan de linker arm van den priester.
  
Deze betekent de vurige ijver van den priester.
bluebarsmalStola
 Diaken stola
 DE STOLA:


een dergelijke band, maar langer, die om de hals gedragen wordt, daarbij over de borst gekruist of afhangend langs de zijden, volgens de rang van de priester.

Deze betekend de onsterfelijkheid.

 

(Rechts)        STOLA(diaken)
De diaken draagt de stola schuin over de linker schouder.
bluebarsmal
kazuifel

HET KAZUIFEL:

een opperkleed, dat eertijds neerviel in majestueuze plooien, en langzaamaan teruggebracht is tot de eenvoudige bekleding die we heden kennen.

Dit gewaad betekent het juk van Christus, het juk dat licht is door zijn liefde-wet, maar tevens aangeeft de noodzakelijkheid van het offer: het kruis.

bluebarsmal

DE LITURGISCHE KLEUREN

DE KLEUREN VAN HET KAZUIFEL, (en daardoor van de andere kledingstukken, die de priester tegelijk draagt of gebruikt voor de eredienst) zijn door de kerk voorgeschreven volgens de tijden van het jaar, en worden daarom " liturgische kleuren " genoemd.
Elke "feesttijd" (feesteigen) heeft een eigen kleur, evenals de feestdagen der Heiligen waaraan een H. Mis gewijd is.
Het aantal kleuren is echter beperkt en wel tot:

Liturgische kleuren


ROOD
, kleur der martelaren.
WIT, kleur der maagden.
ROOD, IS OOK DE KLEUR VAN Pinksteren, en WIT de kleur van Kerstmis.
Als de tijd er een is van droefheid of wel van boete,
zoals in de vasten en de Goede Week, dan is de kleur PAARS.
En ze is ZWART, (tegenwoordig ook soms GRIJS als er een H. Mis wordt opgedragen voor de overledenen.

En als er niets speciaals herdacht wordt dan gebruikt men de GROENE kleur.
Andere kleuren dan deze zijn niet geoorloofd, behalve goud en zilver.
Tegenwoordig ziet men ook wel ROZE b.v. als het halfvasten is.
Dit zijn dan de gewaden van den priester, die de H. Mis opdraagt.

bluebarsmal
Koorkap Pluviale
KOORKAP - PLUVIALE
 
Wanneer echter, zoals meermalen gebeurt, na een plechtige heilige Mis de zegen gegeven wordt, zien we dat de priester over een deel der boven beschreven gewaden nog een prachtig bewerkte mantel legt, als die van een koning op zijn troon.
Maar die mantel draagt de priester niet, als hij het offer opdraagt.

Het is de koningsmantel, gedragen door Christus als heersend vanuit het heilig Sacrament.

bluebarsmal
SCHOUDERVELUMSchouder Velum

En hierover draagt de priester soms weer het schouderkleed,
over de schouders gelegd, waarin hij de handen wikkelen zal bij het aanvatten van de Monstrans.
Het schoudervelum is een lange rechthoekige schouderdoek, die bij de katholieke erediensten wordt gedragen.
De Latijnse benaming is het humerale. Andere benamingen zijn het lofvelum en het benedictievelum.
Het schoudervelum wordt door de priester gedragen, als hij een monstrans vast heeft, bijvoorbeeld tijdens een processie.
Aan de binnenzijde van het velum zitten zakken, waarin de priester zijn handen kan steken. Het velum zorgt ervoor dat hij de monstrans - uit eerbied - niet met zijn blote handen aanraakt.

Om dezelfde reden kan de subdiaken een schoudervelum dragen om te voorkomen dat hij direct contact heeft met de pateen.
Het velum is vaak rijkgeborduurd. De gebruikelijke kleur is wit.
Wordt het velum echter tijdens de H. Mis gedragen, dan heeft het de liturgische kleur van de betreffende dag.

bluebarsmal

De priester wordt klein en gaat bijna schuil onder deze bekleding, als was hij er alleen maar om deze te dragen.
Het is Christus-Koning in de Heilige Hostie, die zich wendt tot Zijn volk, de gelovigen,
en de priester maakt zich tot tolk van GOD, tot allen zeggende:
"u zegent de Almachtige God: de Vader, de Zoon en de Heilige Geest."

 

 

  • Hits: 1497